کاور

تصویر عجیب و زیبایی از مصب زاینده رود در باتلاق ( تالاب ) گاوخونی وجود دارد ، بیژن فرهنگ دره شوری و نصرالله کسرائیان در کتاب طبیعت ایران ، علاوه بر این تصویر ، تصویری از گله ای پر تعداد ( بیش از 170 پرنده ) فلامینگو در حال پرواز بر فراز گاوخونی هستند ، تصوصری از روزهای اوج باتلاق . امروز تنها یک درصد مساحت 47 هزار هکتاری تالاب گاوخونی آب دارد ( مصاحبه دبیرخانه مدیریت زیست بومی تالاب بین‌المللی گاوخونی با خبرگزاری مهر ) و بقیه تالاب خشک است.

تصویر آن گله فلامینگو که بیژن فرهنگ دره شوری ثبت کرده است مربوط به روزهایی است که طرحهای انتقال آب ، کشاورزی سنتی و غرقابی و ذخیره آب پشت سد زاینده رود رمق باتلاق گاوخونی را نکشیده بودند. گاهی خاطرات شکارچی های قدیمی از شکار مرغابی و آهو در تالاب و گزستانهای اطراف تالاب را همچون افسانه ای از نقطه ای دور دست میشنوم. گزستان ها خشک شدند و سوختند و تالاب به زمینی خشک تبدیل شد.

مدیریت تالاب ها مشکل است. خیلی مشکل . مدیریت تالاب ها از مصب رودخانه ، از سرچشمه شروع میشود ، نمیتوانیم با زدن یک تابلوی شکار ممنوع تالاب ها را حفظ کنیم . برای حفظ تالابها مدیریت یکپارچه چندین استان و وزارتخانه نیازمند است. باید بدانیم تالابها که خشک میشوند ، به راحتی احیا نمیشوند. نمونه هایش زیاد دور نیستند ، دریاچه آرال در آسیای میانه نمونه بیخ گوشمان است.

تالاب های بسیاری در خاورمیانه امروز دچار شرایط سخت هستند . در بین النهرین به خاطر سدهای ترکیه بر روی دجله و فرات ، در دریاچه ارومیه به خاطر سد زدن روی رودخانه های منتهی به دریاچه ، در هامون به علت عدم رعایت حق آبه تالاب از سوی افغانستان . حفاظت از تالاب ها سخت است . راضی کردن مردم محلی به رعایت حق آبه تالاب ها ، راضی کردن دولت ها و استانها به تخصیص حق آبه تالابها ، مبارزه با موج ساخت سد و ایستادگی جلوی وسوسه خرج کردن سرمایه فردا همین امروز کار سختی است . اما احیای تالابها از آن بسیار سخت تر است و گاهی ناشدنی است . تالاب ها را همین امروز دریابیم .

محمد بهشتی زواره
توضیحات (0)