کاور

گرگها همیشه بزرگترین دغدغه محافظان حیات وحش برای حفاظت از گوشتخواران بوده اند . پس زمینه منفی که در ذهن مردم نسبت به گرگها وجود دارد ، بسیار قوی است و عموما مردم محلی چندان احساس همدردی با از بین رفتن گرگها نمیکنند. این مسئله محدود به ایران نیست و در تمام پارک های ملی و مناطق حفاظت شده یکی از بزرگترین مسائل پیش روی محافظان حیات وحش چگونگی برخورد با شکارچیان گرگها بوده است.

در حال حاضر در ایران در بسیاری از نقاط ، عمده گوشتخواران شامل پلنگ ، یوز پلنگ ، کاراکال و خرس ، جمعیتی به شدت متزلزل دارند و تنها گوشتخوار عمده در بسیاری از مناطق ایران ، حتی مناطق حفاظت شده گرگ است . در بسیاری از مناطق ایران به علت کم شدن جمعیت پلنگ ، عمده علفخواران بزرگ دشمن طبیعی به غیر از گرگ ندارند. در برخی از مناطق افزایش جمعیت تشی که شکارچی طبیعی آن پلنگ است و یا گراز که شکارچی عمده آن پلنگ است را به کاهش شدید جمعیت پلنگ نسبت میدهند.

گرگها گوشتخواران مقاوم و انعطاف پذیری هستند که از منابع غذایی متنوعی استفاده میکنند . هنوز در مورد مسیرهای مهاجرت گرگها در ایران و میزان وابستگی آنها به جابجایی ها در حیات وحش و یا حتی دامهای اهلی تحقیقات چندانی صورت نگرفته است.

در حال حاضر با توجه به تداخل منافع دامداران در مراتع با حصور گرگها ، هر ساله تعداد زیادی از گرگها شکار می شوند ، شکار غیر مجاز گرگها مانند شکار غیر قانونی دیگر گوشتخوارها مانند پلنگ یا یوز ، رسانه ای نمیشود و تخمین دقیقی از تعداد گرگهایی که در طول سال به دلیل شکار غیر قانونی ، تلف شدن توسط سگهای گله یا تصادفات جاده ای از بین می رود ، وجود ندارد .

حال سوال اینجاست که با توجه به اینکه گرگ در حال حاضر شکارچی عمده طبیعی در بسیاری از زیستگاههای ایران تبدیل شده است ، اگر روند کاهش جمعیتی آن به همین روند فعلی ادامه پیدا کند ، چه اتفاقی برای چرخه اکوسیستم در زیستگاهها می افتد و پویا نگاه داشتن جمعیت علفخواران از عهده کدام گوشتخوار عمده دیگر بر خواهد آمد؟

با توجه به انعطاف پذیری بالای گرگها ، ممکن است این تفکر بوجود بیاید که گرگها میتوانند با تهدیدات مقابله کنند و علی رغم آسیبی که هر ساله به جمعیتشان وارد میشود به حیات و نقش کلیدیشان در زیستگاههای ایران ادامه خواهند داد .

تجربیاتی که در دیگر نقاط جهان وجود دارد ، نشان دهنده این است که علی رغم توانایی ذاتی گرگها ، در بسیاری از نقاط جهان گرگها با افزایش فشار شکار غیر قانونی که عمدتا از طرف دامداران به آنها وارد شده است ، منقرض شده اند . مناطقی مانند یلو استون آمریکا نمونه شاخص نقش شکار در نابود کردن جمعیت گرگها است و بعد از آن تلاش برای بازگرداندن و معرفی مجدد گرگها نشان داد که راضی کردن جوامع محلی برای معرفی مجدد گرگها به یک منطقه چقدر طاقت فرساست. و چقدر حفاظت از گرگها کم هزینه تر و اصولی تر از پذیرفتن هزینه معرفی مجدد آنها به یک زیستگاه است. ولی یک چیز در جریان نابودی گرگها در پارک ملی یلو استون کاملا شاخص بود ، بازگرداندن آنها به پارک نشان داد که گرگها چه نقش پررنگی در چرخه حیات دارند و حذف انها از اکوسیستم میتواند تاثیر منفی بسیاری بر کیفیت زیستگاه بگذارد .

رقصنده با گرگها (پوستر بالا ) ، یک فیلم تاثیر گذار در مورد طبیعت وحشی آمریکا و سرزمین سرخپوست هاست که یک گرگ ( که قهرمان فیلم اسم آنرا دو جفت جوراب می گذارد ) در آن همدم بازیگر نقش اول فیلم کوین کاستنر است ، افسری تنها در طبیعت بکر آمریکا.

محمد بهشتی زواره
توضیحات (0)