کاور

تولید گوشت در ایران عمدتا متکی به مراتع و به شیوه سنتی صورت میگیرد . با توجه به اینکه عمده گوشت مصرفی در ایران دام سبک است ( گوسفند و بز ) و به شیوه چرا در مراتع تغذیه میشود ، میتوان به طور یقین بار تولید گوشت مصرفی در ایران را عمدتا بر دوش مراتع دانست ، اما سوال اینجاست که با توجه به فرسایش بالا در مراتع استپی و کوهستانی ایران و خشکسالی های پی در پی ، آیا تولید دام سبک در ایران مزیت اقتصادی دارد یا نه ؟

تولید گوشت به شیوه سنتی در ایران ضربه کاری بر پیکر محیط زیست ایران وارد کرده است . چرای بیش از ظرفیت دام در اکثر مناطق ایران ، بدون توجه به ظرفیت هر مرتع و با توجه به شکنندگی بسیاری از مراتع در ایران به دلیل شیب بالای زمین، کویری بودن ، خشکسالی های پیاپی ، مراتع ایران را بسیار آسیب پذیر کرده است .

این اسیب پذیری بر حیات وحش ایران هم تاثیر گذاشته است . در بسیاری از زیستگاهها و با توجه به ادامه دار بودن پدیده خشکسالی ، حیات وحش وادار به رقابتی نابرابر با دام اهلی شده است ، رقابتی که حیات وحش در آن همیشه بازنده است.

اما سوال اینجاست که آیا با توجه به خشکسالی شدید و هزینه بالای وارده بر مراتع توسط دام اهلی آیا هزینه های سنگین این فرسایش خاکی و نابودی تنوع زیستی بالاتر از هزینه تغییر تولید از شیوه سنتی به صنعتی نیست ؟ با توجه به امکان تولید دام سنگین در کشور یا واردات آن باید توجه داشت که هزینه های بلند مدت فرسایش خاک ، نابودی جنگلها و مراتع و بیابانزایی بسیار بالاتر از هزینه جایگزینی تولید سنتی با صنعتی است . کمی فرهنگ سازی برای تغییر ذائقه مردم و سرمایه گذاری در زمینه تولید دام سنگین ( گاو به جای گوسفند و بز ) کشور را از بار سنگین بیابان زایی شدید می رهاند.

نگاهی به زیر اشکوب اکثر جنگلهای زاگرس ما را با این واقعیت روبرو میکند که به واسطه حضور دام ( و البته کشت کم بازده دیم ) تقریبا اکثر جنگلهای زاگرس زایایی خود را از دست داده اند و نهالهای نوپای بلوط عمدتا توسط دام از بین میرود . در بسیاری از مراتع حساس کشور که با زیستگاههای حیات وحش هم پوشانی دارد مانند پارک ملی و منطقه حفاظت شده توران ، پناهگاه حیات وحش موته ، پارک ملی سیاه کوه ، پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق ، منطقه حفاظت شده البرز مرکزی ، حضور دام چنان عرصه را بر حیات وحش تنگ کرده است که در برخی از موارد جمعیت گوشتخوارن و به خصوص گربه سانان به شدت کاهش پیدا کرده است و یا حتی نابود شده است .

حضور دام اهلی در زیستگاهها ، به سبب حضور سگ های گله ، رفت و آمد چوپانان ، پیامدهای بعدی را علاوه بر تخریب پوشش گیاهی و منتج به کاهش طعمه برای گربه سانان دارد که منافع گله داران را تهدید و تقابل انها باعث شکار گوشتخوران توسط دامداران می گردد.

بررسی دقیق و اقتصادی پیامدهای فرسایش شدید خاکی که در حال حاضر در کشور جریان دارد ، تنها راه نجات مراتعی است که اکنون به سختی نفس میکشند و توان بازیابی و خودپالایی خود را از دست داده اند.

نوشته شده در Panthera.ir توسط محمد بهشتی زواره.

توضیحات (0)